Vanaf 1 januari 2006 valt kraamzorg voor iedereen binnen het basispakket van de nieuwe zorgverzekering. Daar is voor gekozen, omdat we in Nederland kraamzorg belangrijk vinden. Kraamzorg helpt moeder en kind om een goede start te maken in deze zo bijzondere levensfase.

Wat wordt anders?

De organisaties 1 die betrokken zijn bij kraamzorg hebben afgesproken de toekenning van kraamzorg vanaf 1 januari 2006 nóg beter te organiseren. Niet meer volgens (soms) ondoorzichtige en plaatselijk verschillende regels, die voor u als cliënt onduidelijk kunnen zijn. Voortaan wordt de zorg afgestemd op wat die ene moeder en dát kind écht nodig hebben in de kraamtijd.

Het landelijk indicatieprotocol

Om dat te bereiken ontwikkelden deze organisaties met grote zorgvuldigheid een landelijk indicatieprotocol kraamzorg: een handleiding waarmee de kraamzorgaanbieders, verloskundigen en verzekeraars in het hele land op dezelfde manier bepalen welke kraamzorg nodig is. Voor elke individuele situatie opnieuw. Zodat iedereen in Nederland kan rekenen op kraamzorg op maat. Met een rechtvaardige en uniforme verdeling van de beschikbare middelen en capaciteit.

Kraamzorg en mantelzorg

Iedereen in Nederland heeft dus recht op kraamzorg. Kraamzorg houdt in dat moeder en kind thuis de verzorging, begeleiding en ondersteuning krijgen, die nodig is. De mensen die kraamzorg geven zijn daar speciaal voor opgeleid.

Anno 2006 gaat ook kraamzorg hand-in-hand met mantelzorg. De kraamvrouw is zélf verantwoordelijk voor het regelen van die mantelzorg. Net als in andere zorgsituaties. Met mantelzorg bedoelen we de hulp die we vrijwillig aan elkaar geven en die we krijgen van: de partner, huisgenoten, oma of opa, de buren. De kraamverzorgende doet de basis taken die direct te maken hebben met de zorg voor moeder en baby en het draaiende houden van het gezin. Voor de huishoudelijke taken in de uren dat de kraamverzorgende niet aanwezig is, wordt de mantelzorg ingeschakeld. Het is belangrijk dat u zelf tijdig afspraken maakt over de mantelzorg binnen uw eigen omgeving, voor de periode na de bevalling.

Hoe gaat het in de praktijk?

Wélke kraamzorg voor u van toepassing is wordt zo objectief mogelijk bepaald met het landelijk indicatieprotocol kraamzorg. Dat is de leidraad, waarmee de aard (de inhoud van de zorg) en de omvang (het aantal uren zorg) van de kraamzorg die nodig is wordt beoordeeld.

Op drie momenten wordt gekeken welke kraamzorg nodig is. Dat noemen we de indicatiestelling.

De eerste keer is dat bij een zwangerschapsduur van uiterlijk 36 weken. Een daartoe deskundig beroepsbeoefenaar (de intaker) beoordeelt dan de noodzakelijke inhoud van de kraamzorg: wat is nodig voor díe kraamvrouw in dát gezin? Daarop wordt in eerste instantie het aantal te bieden uren kraamzorg gebaseerd.

De intaker komt in principe bij u thuis als u in verwachting bent van uw eerste kind. Bij een volgend kind kan – afhankelijk van uw situatie – een gesprek thuis plaatsvinden of is er een telefonisch contact.

Maar niet alles is vóór de bevalling bekend. Daarom wordt ook op twee andere momenten gekeken welke zorg geboden moet worden. Dat gebeurt op de dag van de bevalling én op de derde of vierde dag erna. Pas dan is immers helder wat moeder en kind écht nodig hebben. Uw eigen verloskundige (of huisarts) en kraamverzorgende doen samen deze tweede en derde inschatting. Als het nodig is, wordt de geboden zorg aangepast aan de nieuwe zorgvraag. Dat noemen we een herindicatie. Dit kan betekenen dat u alsnog meer kraamzorg krijgt, dan oorspronkelijk is toegezegd. Maar minder kan ook voorkomen, namelijk als het oorspronkelijke voorgestelde pakket niet nodig blijkt.

In het kraamzorgdossier komt precies te staan welke kraamzorg u krijgt en waarom. Dan kan altijd worden getoetst hoe het is gegaan.

Kraamzorg op maat

Het resultaat van deze manier van werken leidt ertoe dat u die kraamzorg krijgt, die nodig is om moeder en kind een goede start te geven. De kraamzorg biedt daarbij ondersteuning op het gebied van verzorging van moeder en kind, geeft instructies, advies en voorlichting, draagt zorg voor goede hygiëne en een aantal basis huishoudelijke taken. De kraamverzorgende kijkt naar wat er in uw situatie aan de hand is, zodat zij ook de verloskundige/huisarts goed kan informeren over het verloop van het kraambed. Als alles bij de bevalling goed verloopt ontvangt u kraamzorg met een basis omvang van 49 uur. Afhankelijk van uw persoonlijke situatie kunnen daar uren bij komen of af gaan.

Tot besluit

We hopen dat deze informatie duidelijk maakt op welke wijze de toekenning van kraamzorg in zijn werk gaat en dat het voor iedereen op dezelfde manier gebeurt. Uw kraamzorgaanbieder en uw verzekeraar kunnen u nader informeren. Voor iedereen geldt een wettelijk vastgestelde eigen bijdrage.

1 De organisaties die dit landelijk indicatieprotocol kraamzorg hebben opgesteld en hebben afgesproken op deze manier te werken zijn: de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV), Branchebelang Thuiszorg Nederland (BTN), de organisatie van zorgondernemers (Z-org, voorheen LVT), Sting, landelijke beroepsvereniging verzorging en Zorgverzekeraars Nederland (ZN, de branche-organisatie van de verzekeraars).